Türkçe COGENT programı
Okuma-yazma ve okuldaki öğrenmelere temel olan bilişsel becerileri geliştirmek için tasarlanmış bir müdahale programıdır.COGENT programından, okul öncesi (4-7 yaş) dönemindeki çocuklar ve özel gereksinimi olan daha büyük yaştaki çocuklar yararlanabilmektedir.
Özellikle okul öncesi eğitimi alamayan, okur-yazar çevreden yoksun olarak büyüyen, hafif düzeyde gelişimsel geriliği olan, dikkat eksikliği ve/ya hiperaktivite bozukluğu ya da özel öğrenme güçlüğü tanısı alma riski altında olan ve bu tanıları almış çocuklar da bu programdan fayda sağlayabilmektedir.
Program; çocukların dikkat süreçleri, davranışlarının kontrolünü sağlayabilmek için iç sesini kullanma, harekete geçebilmek için strateji kullanımı, plan geliştirme ve bilgiyi sınıflandırmayı içeren gelişimsel temeller üzerine kurulmaktadır.
Bunlara ek olarak, çocukların alfabedeki harfleri hızlı ve otomatik olarak tanımasına yardımcı olarak çocuğu okuma yazma eğitimine hazır hale getirmektedir.
COGENT, okuma yazma becerilerini geliştirmek için doğrudan okuma yazma çalışmaları yapmamaktadır.
Bunun yerine okuryazarlık için gerekli olan temel bilişsel becerileri geliştirmeye odaklanmaktadır.
Yani çocuk eğer kelimelerin seslerini ayırt etmede güçlük yaşıyor ise çocukla, kelimedeki sesleri ayırt etmeye ilişkin yüzlerce etkinlik yapmak yerine kelimelerin seslerini ayırt etmede yaşadığı güçlüğün altında yatan bilişsel zorluğu fark edip, o zorluğun üstesinden gelebilecek stratejiler geliştirilmelidir.
COGENT programını mevcut programlardan ayıran en önemli özelliklerden biri, bilimsel bir kuram olan PASS Teorisi çerçevesinde yapılandırılmış olmasıdır.
PASS Teorisi, zekayı ve öğrenmeyi beynin bilişsel performansı ile ilişkilendirmektedir.
Teoriye göre zeka, yaygın olarak kullanılan IQ testlerin ölçtüğü stabil bir yetenek değildir.
Bilginin işlenmesini içeren dinamik bir süreçtir. PASS Teorisinde zeka; planlama, dikkat, eşzamanlılık ve ardıl işlemler olmak üzere dört bilişsel alan çerçevesinde yapılandırılmaktadır.
Bu dört bilişsel alan; davranışı kontrol ve organize etme, strateji geliştirme ve performans takibi gibi yönetici işlevlerden sorumlu olan planlama, zihinsel uyanıklık ve mevcut uyaran odaklanabilmeyi sağlayan dikkat, ayrı uyarıcıları tek bir bütün halinde işleyebilmeyi, uyaranlar arasındaki ilişkileri görmeyi sağlayan eşzamanlılık ve uyaranları belirli bir sıralı düzene sokarak hatırlayabilmeyi sağlayan ardıl işlemler şeklinde sıralanabilir.
COGENT programını mevcut programlardan ayıran diğer bir önemli özellik ise çocuğun doğal anlatısı olan oyunu aracı olarak kullanması ve oyun bağlamından çıkmamasıdır.
COGENT programı beş modülden oluşmaktadır.
Her bir modül kendi içerisinde iki bölümden oluşmaktadır.
Ardışık bir şekilde tüm modellerin birinci bölümleri uygulandıktan sonra yine ardışık bir şekilde tüm modellerin ikinci bölümleri uygulanmaktadır.
COGENT’in beş modülü içerisinde okuryazarlığın temelinde yer alan bilişsel beceriler sistematik bir şekilde yer almaktadır.
